Perzikboom

Hieronder bespreken we de perzikboom Prunus persica. Andere prunusachtigen zoals de nectarineboom, abrikozenboom en mirabellenboom kunnen op dezelfde manier geteeld worden als de perzikboom. Ook de voorkomende ziektes zijn gelijkaardig. We behandelen ze daarom hier onder dezelfde noemer.
... Lees meer
12 producten
Sorteer op
Perzikboom planten

Perzikboom planten

Er zijn verschillende soorten perzikbomen die bij ons goed vruchten dragen. Er zijn perziken met wit, geel of rood vruchtvlees. Kies variëteiten die hier gekweekt zijn. Een perzikboom kan zowel in een grote als kleine tuin geplant worden. De meeste perzikbomen zijn geënt op een langzaam groeiende onderstam waardoor ze minder hoog worden en sneller vruchten dragen.

Bijzondere en oude beproefde rassen die momenteel nog te koop zijn: Broechemse, Champion, dwergperzik, Fertile de Septembre, Galopin nectarine), Jonhny Brack, Madame Blanchet (nectarine), Red Haven, Ruby Gold (nectarine), Reine des Vergers... Enkele moderne rassen die goed bestand zijn tegen de krulziekte zijn Benedicte en Revita.

De perzikboom is van nature een zuiderse plant, daarom vraagt hij een beschutte plek in volle zon waar de koude noorden- en oostenwind niet bij kan. Hij staat het best in de buurt van een schutting of muur.

Zorg bovendien voor een luchtige bodemstructuur die goed afwatert want hij verdraagt geen natte voeten. Op zandgrond en zand-leemgrond groeien perzikbomen het best.

10 stappen om de perzikboom te planten en extra tips en tricks lees je hier!

Perzikboom

Perzikboom zaaien uit perziksteen

Wil je een perzikboom kweken uit een perziksteen? Kies dan een perziksteen van een sterk ras zoals Reine de Vergers, Wassenberg of Fertile de Septembre die ook redelijk zaadvast zijn. Neem dikke perzikstenen om te starten.

Was de stenen zodat het vruchtvlees er af is en bewaar de stenen in een bloempot met vochtige potgrond tot ze kunnen gezaaid worden. Onderin de bloempot doe je eerst wat potscherven en een laagje potgrond gemengd met wit zand. Je stapelt de perzikstenen in laagjes met daartussen telkens het potgrondmengsel. De pot kan je in de grond ingraven zodat het geheel vochtig blijft.

De stenen kunnen in het najaar of voorjaar gezaaid worden. Koude en wisselende temperaturen zijn het beste voor de kieming. De stenen kiemen in april-mei.

De perzikstenen wordt 5 cm diep gezaaid (het dubbele van de zaaddikte) en vooraf nog een nacht in water geweekt. Je kan het zaaibed afdekken met klimaatdoek. Dit beschermt de bodem tegen slechte weersomstandigheden of in een later stadium tegen vogelvraat. Zaai de perzikstenen op een onderlinge afstand van 20 cm in de rij. Zaai zeker meerdere stenen omdat de opkomst meestal onregelmatig is.

Als de perzikboompjes zijn uitgegroeid tot 1 m hoog, kan je ze in november-december verplanten of ter plaatse laten verder groeien. Behoud de sterkste zaailingen.

Perzikbomen verplanten ook kan maar is niet zo gemakkelijk omdat de perzikbomen lange penwortels vormen. Als je de boom ter plaatse laat staan, moet je de penwortel met de spade doorsteken zodat er meer zijwortels gaan groeien.

De uit zaad gekweekte perzikbomen kan je als onderstam gebruiken om andere perzik- en nectarinerassen op te enten. Je kan hen ook als perzikboom laten uitgroeien zonder te enten als je een zaadvast ras hebt gekozen.

Perzikboom snoeien

Perzikboom snoeien

De perzikboom behoort tot de prunusfamilie zoals kersen en pruimen. Bomen met steenvruchten krijgen gemakkelijk een schimmelaantasting via snoeiwonden. Daarom snoei je de boom voor of na de bloei in april-mei of na de oogst in augustus, tot maximum half september. De snoeiwonden groeien dan snel dicht waardoor je de kans op schimmels verkleint.

De eerste jaren snoei je de perzik in vorm, daarna schakel je over op een jaarlijkse onderhoudssnoei. Perzikbomen kunnen ook als leivorm worden gesnoeid. Als je plaats hebt tegen een zuidermuur, is dat ideaal.

Perzikbomen leven in het algemeen kort (10 tot 15 jaar), daarom moeten ze jaarlijks gesnoeid worden. Het is belangrijk om af en toe de zwaarste takken weg te halen om zo veroudering tegen te gaan. Bovendien groeien de vruchten op het éénjarig hout. Als je perzikbomen niet snoeit, groeien ze smal omhoog en steven de onderste takken af.

Solitaire perzikboom

Hoe een solitaire perzikboom snoeien

Heb je een vrije boom, volg dan de eerste jaren het stappenplan wintersnoei en schakel na 4 jaren over op de onderhoudssnoei. Hier lees je alles over snoeien van fruitbomen en nog een heleboel tips en tricks.

Typisch voor perzikboom:

  • Je kan kort na de vruchtzetting in mei uitdunnen. Takken die geen vruchten zullend dragen, mogen verwijderd worden.
  • Als er geen vorst is geweest en er dus veel vruchten groeien, moet in juni vruchtdunning gebeuren. Laat tussen elke vrucht een afstand van 10 tot 15 cm. Laat bij elke vrucht blad staan.
  • De takken die goed vruchten hebben gedragen, mogen na een aantal jaren op 10 cm van de stam worden teruggesnoeid. Hierop zal de boom nieuwe twijgen vormen die als nieuw vruchthout kunnen dienst doen. Op deze manier wordt de boom stelselmatig verjongd en gaat hij langer leven.

Hoe verwaarloosde, oudere perzikbomen snoeien?

Als je oude bomen hebt, mag je niet bang zijn om te snoeien. Je hebt trouwens een snoeizaag nodig in plaats van een snoeischaar en soms zelfs een boomzaag. Kijk eerst of de drie tot vier gesteltakken nog aanwezig zijn en goed gepositioneerd staan. De zijtakken op de gesteltakken moeten serieus ingekort worden zodat nieuwe twijgen kunnen ontstaan. Werk aan een open kruin en zorg dat de boom in evenwicht blijft. Gezien er grote wonden worden gemaakt, is het goed om na de snoei de wonden af te dekken met Lac Balsem.

Perzikboom tot waaier snoeien

Hoe een perzikboom tot waaier snoeien?

Voorbereidend werk:

Om een perzikboom als waaier te laten groeien, span je leidraden op een afstand van 20 cm van de muur of schutting. Je kan voor de schutting een raamwerk maken met palen om vervolgens daaraan de leidraden te bevestigen op een onderlinge afstand van 10 cm. Of je kan in de muur draadstaven van 30 cm chemisch verankeren en vervolgens daaraan de leidraden bevestigen.

Snoei eerste jaar:

De hoofdstam wordt na het aanplanten teruggesnoeid tot 40- 50 cm boven de grond, snoei net boven een bladknop. De bovenste knop gaat verticaal doorgroeien en de stam verlengen.

Behoud twee zijscheuten die min of meer tegenover elkaar staan en bindt ze aan in een hoek van 45°: eentje links en eentje rechts van de hoofdas. Dit kan met behulp van bamboestokken waarmee je de takken ondersteunt en verbindt met de leidraden. De andere zijscheuten worden bij de stam weggesnoeid.

Als de twee zijscheuten 50 cm lang zijn, wordt de hoofdas terug gesnoeid tot enkele centimeters boven de hoogst groeiende zijtak.

Perzikboom waaierOp de foto zie je hoe een oude boom verjongd werd

Snoei tweede jaar:

Voor of na de bloei worden de twee zijtakken met de helft ingekort. Tijdens de zomer groeien nieuwe zijtakken op deze twee gesteltakken.

4 zijtakken mogen doorgroeien op elke gesteltak: twee schuin omhoog, één naar omlaag en één in het verlengde van de gesteltak. De acht zijtakken worden verspreid aangebonden, al dan niet met behulp van bamboestokken.

Snoei derde jaar:

Voor of na de bloei worden de nieuwe zijtakken met 1/3 ingekort en ontstaan er nieuwe zijtakjes. Groeischeuten die in mei al langer zijn dan een snoeischaar, kunnen worden behouden om gaatjes te vullen en bind je schuin aan. Naar binnen gerichte scheuten of groeischeuten die stijl omhoog groeien worden weggesnoeid tot een stomp van 5 à 10 cm. Zolang de groeischeuten verschijnen, blijf je ze terugknippen.

Alle korte nieuwe scheutjes laat je met rust, die stoppen met groeien en worden bloeitwijgen.

Hoe een perzikboom tot spil snoeien?

Voorbereidend werk:

Wil je een fruithaag maken, dan snoei je de perzikbomen tot spillen. Kies voor eenjarige bomen die je op 60 cm van elkaar plant en op minstens 1m van de muur.

Maak voor de muur of schutting een raamwerk met palen op een afstand van 3 m van elkaar. Daaraan worden de horizontale leidraden bevestigd op een onderlinge afstand van 10 cm.

De snoei kan tijdens of na de bloei gebeuren. Het snoeien is het eenvoudigst als de bloemknoppen goed zichtbaar zijn.

Snoei eerste jaar:

  • De hoofdas terug snoeien tot 30 cm boven de hoogste zijtak.
  • De zijtakken terugsnoeien op 10 cm van de hoofdstam; snoei na een naar buiten gericht oog.
  • Zijtakken die lager dan 40 cm groeien, volledig weghalen.
  • Te dicht op elkaar groeiende takken weghalen.

Snoei tweede jaar:

  • Jonge twijgen met bladknoppen snoei je terug op 5 tot 10 cm
  • Jonge twijgen met blad- en bloemknoppen snoei je in op 2 bladknoppen voorbij de laatste bloeiknop.
  • De hoofdas snoei je terug tot 2 bladknoppen voorbij de laatste bloemknop. Zijn er geen bloemknoppen op de hoofdstam, snoei dan de stam terug tot 30 cm boven de laatste zijtak.

Dit herhaal je jaarlijks. In mei of juni kan je de zijtakken die geen vruchten dragen terug snoeien tot op 2 bladknoppen dichtbij de hoofdas.

Bestuiving

Bestuiving van de perzikboom

Alle perzikbomen zijn zelfbestuivend. Je hebt dus geen tweede boom nodig om vruchten te krijgen. Maar als er meerdere perzikrassen aanwezig zijn, draagt ook een zelfbestuiver beter.

Doordat de perzikboom vaak eind maart-begin april bloeit, zijn er nog maar weinig insecten actief die voor de bestuiving kunnen zorgen. Heb je nood aan helpers dan kan je bij Biogrowi een hommelkast kopen met levende hommels. Meer weten over bestuiving met hommels?

De hommelkast kan je komen afhalen na bestelling of laten leveren op vooraf vastgelegde dagen. Wil je weten hoe een hommelkast werkt en concrete leveringsdata kennen?

Ik krijg geen perziken aan mijn boom

Er zijn verschillende redenen waarom je geen perziken kan oogsten:

  • Het duurt na aanplant minstens 3 tot 4 jaren vooraleer de boom vruchten draagt.
  • Gezien de perzikboom vroeg bloeit, is er kans dat de bloesems bevriezen.
  • Ook schrale noorden- of oostenwind kan voor veel schade aan de bloesems zorgen.
  • Perzikkrulziekte heeft invloed op de vruchtzetting.
  • Voortdurende verjonging van de perzikboom is nodig om vruchten te blijven hebben. Elk jaar snoeien is bij perzikbomen noodzakelijk.

Insecten op de perzikboom

Tal van schadelijke insecten kunnen de perzikboom aanvallen zoals de perzikluis en de fruitspintmijt. In kassen en warme zomers kan perzik ook last krijgen van dopluizen. Of misschien zie je wel maden in je perziken ten gevolge van de pruimenmot of fruitvliegjes.

Bladluizen op perzikboom

Bladluizen op perzikboom

De groene perzikluis is de meest voorkomende luis op perzikbomen. Hun kleur varieert van grijsgroen naar donkergroen met alle mogelijke groen schakeringen daar tussen, soms zelfs roze-rood.

De eitjes ontluiken bij het openen van de knoppen. De bladluizen zijn dus al aanwezig voor de bloei. Op dat moment zijn ze het best te bestrijden. In een later stadium gaan de bladeren krullen en vormt zich honingdauw op de bladeren en vruchten. De mieren zijn hierop verzot en beschermen de luizen tegen hun natuurlijke vijanden. De perzikluis injecteert gifstoffen in de bladeren waardoor deze vergelen en kunnen afvallen. Ook de vruchtzetting voor het volgend jaar kan geremd worden door een grote luizenaantasting.

De groene perzikluis krijgt in de zomer gevleugelde generaties die naar groenten zoals komkommers, paprika, tomaat en aubergine migreren of naar sierplanten en grassen.

In de herfst trekken ze terug naar perzikbomen waar ze wintereitjes afleggen aan de basis van de knoppen.

Ook de melige pruimenluis en de zwarte perzikluis Brachycaudus persicae kan perziken en nectarines aantasten.

Wat te doen tegen luis op perzik?

  1. Hang een boomlijmband rond de stam van de boom begin februari. De mieren kruipen al in de boom vooraleer de luizen actief zijn.
  2. Zet bij een beginnende aantasting larven van lieveheersbeestjes of larven van gaasvliegjes uit. Kies voor larven van gaasvliegjes als je meerdere bomen of een grote aantasting hebt. Deze zijn goedkoper en eten even goed als larven van lieveheersbeestjes. Boomlijmbanden zijn noodzakelijk bij het uitzetten van nuttige insecten.
  3. Hang mezenkastjes in de directe omgeving van je fruitbomen. Mezen geven massa’s bladluizen als voedsel aan hun jongen.
  4. Zorg voor een biodiverse tuin. Dit doe je niet op één, twee, drie… het is een proces. Onderaan dit artikel vind je interessante linken rond dit thema.

Spintmijt op perzik of nectarine

Vooral perzik- of nectarinebomen die onder glas gekweekt worden, zijn gevoelig aan spintmijten. In de kas komt vooral kasspintmijt voor terwijl buiten de fruitspintmijt toeslaat. Hoe warmer en droger de zomers worden, hoe meer kans op spintaantasting.

Meer weten over kasspint en hoe bestrijden?

Meer weten over fruitspintmijt en hoe bestrijden?

Pruimenmotval

Wormpjes in de perzik

Larfjes in de perzik of soortgelijke vruchten kan twee oorzaken hebben: pruimenmotjes of Suzukii fruitvliegjes.

Perziken, nectarines, abrikozen, mirabellen en pruimen kunnen worden aangetast door de pruimenmot. Deze nachtvlinder legt eitjes op de jonge vruchtjes zo vlug het 15°C of warmer is. De rupsen boren zich gangen in de vruchten en eten van het vruchtvlees. Zo krijg je wormstekige vruchten. De maden zijn roze als ze volgroeid zijn en verlaten de aangetaste vruchten om in de grond te overwinteren. Alles weten over de pruimenmot en hoe deze bestrijden?

Maar misschien heb je geen pruimenmotschade maar last van de Aziatische Drosophilla Suzukii. Deze fruitvliegjes leggen eitjes in zachte fruitsoorten voordat het fruit rijp is. In één vrucht vind je meestal meerdere witte larfjes waardoor je de vrucht mag weggooien.

Wil je alles weten over de fruitvliegjes en hoe ze aanpakken?

Dopluizen op perzikboom

Nog voor de bomen uitlopen, kan je op de kale takken dopluizen waarnemen als bruine bolronde dopjes. Tijdens de zomer zei je geelgroene of lichtbruine langwerpige platte schildjes, meestal aan de onderkant van de bladeren langs de bladnerven. Soms ook op de bovenkant van de bladeren en takken. Dopluizen zijn moeilijk te bestrijden. Rond eind mei-juni verplaatsen de jonge luizen zich die net uit de eitjes zijn gekomen. Enkel tijdens de migratieperiode van de jonge luisjes zijn ze kwetsbaar.

Ten gevolge van de suikeruitscheiding van de dopluizen, groeit er een zwarte roetdauwschimmel op de bladeren en de vruchten.

Meer weten over dopluizen?

Schimmels op perzikboom

Voorkomen is altijd beter dan genezen! In ons klimaat zijn de voorjaren meestal koud en vochtig. Om schimmels te vermijden, kies je best voor een perzikboom die geënt werd op de pruimen- onderstam St Julien A.

Perzikkrulziekte

Perzikkrulziekte

De perzikkrulziekte, ook wel koublaren of koudweerziekte genoemd, is de meest voorkomende schimmel op perzik en nectarines. Het is een schimmel die ontstaat ten gevolge van koud en nat weer. Logisch omdat perziken, nectarines en abrikozen zuiderse vruchten zijn. Oranjevlezige rassen zijn meer vatbaar dan de witvlezige soorten. Er zijn een aantal rassen die minder vatbaar zijn voor de krulziekte zoals Avalon pride, Benedicte, Red Haven, Revita, Reine de Vergers en wilde perziken zoals Saturne en Honey. Helemaal resistent zijn ze echter niet.

De infectie treedt al op in het vroege voorjaar: vanaf het moment dat de knoppen uitlopen (eind februari), kan de schimmel de zich opende knoppen en zich vormende bladeren aantasten. De schade van perzikkrulziekte kan je al zien in april en mei. De bladeren krullen zich naar binnen, worden geelachtig met een rode rand. Op de bladeren vormen zich blaren en na verloop van tijd vormt zich een witte donslaag met sporenzakken. Einde mei zijn deze sporen rijp en nestelen zich op de knoppen om volgend jaar weer toe te slaan.

In juni, vanaf 21°C, stopt de schimmel en groeit de boom precies door de aantasting heen. Er wordt nieuw blad gevormd en de ziekte lijkt volledig bedwongen. Dit is echter niet zo.

De perzikkrulziekte slaat toe op het moment dat de boom zijn energie nodig heeft voor nieuwe knoppen, nieuwe scheuten en vruchten. Daardoor gaat de boom algemeen verzwakken. Dit heeft gevolgen voor de vruchtzetting en rijping van de vruchten maar ook voor de vorming van nieuwe bloemknoppen voor het jaar nadien. Ten gevolge van het verzwakken, kan er gomvorming optreden. Dit is een bruine, papperige massa die uit de stam of takken kan lopen. Doe je niets en blijf je jaarlijks last hebben van de perzikkrulziekte, sterft de boom meestal af.

Hoe perzikkrulziekte ecologisch voorkomen?

  • Zorg voor een warme, beschutte standplaats als je een perzikboom plant. Tegen een muur is ideaal omdat de warmte wordt terug gekaatst. Perziken die onder glas worden gekweekt, hebben geen last van perzikkrulziekte.
  • Plant de perzik- en necatineboom pas de eerste week van maart om gedurende het eerste jaar vorstschade te vermijden.
  • Meestal worden perziken op perzikzaailingen veredeld. Deze plant je op zand- of zandleemgrond. Heb je zwaardere grond, kies dan voor een pruimenzaailing als onderstam zoals St. Julien-A en Brompton. De juiste onderstam in verhouding tot de grondsoort geeft meer weerstand tegen de perzikkrulziekte.
  • De ondergrond moet altijd goed doorlaatbaar zijn, luchtig en humusrijk. Verdichte en natte gronden geven sowieso meer kans op perzikkrulziekte.
  • Geef geen korrelmeststoffen aan de fruitbomen maar verteerde compost of wormenaarde.
  • Gebruik een natuurvriendelijk middel tegen krulziekte bij perziken. Behandel je perzikboom vanaf begin februari bij het uitlopen van de knoppen tot eind juni om de 2 weken met Oenosan. Hiermee verhard je de bladeren van binnen uit waardoor schimmels minder kans krijgen om binnen te dringen. Samen met alle voorgaande maatregelen, kan de perzikkrulziekte sterk worden terug gedrongen.
  • Wat ook werkt, is houtas uit de houtkachel. Zeef de houtas zodat je enkel de fijne poeder overhoudt. Maak de boom eerst nat en bestuif vervolgens alle takken van de perzikboom van boven en van onder met de houtas. Doe dit op een droge, liefst mistige dag. Er vormt zich dan een harde laag op de boom. De eerste toepassing geef je al een keer eind december en nog eens in februari. Het weer is mee bepalend: hoe vochtiger en kouder, hoe meer kans op besmetting. Je kan gebruik maken van onze poederverstuiver als de houtasmengeling zo fijn is als lavameel!
  • Ingeval er overvloedig vruchten aan de boom staan, dun ze zeker uit om de boom in goede conditie te houden.
Perzikkrulziekte

Krulziekte biologisch bestrijden?

Als je perzikboom de krulziekte reeds heeft, is het te laat voor bestrijding. Zelfs een chemisch product kan geen soelaas bieden. De enigste optie is volgend jaar preventief te werken.

Wat je wel nog kan doen? Pluk de bladeren weg die aantasting vertonen. Doe dit zeker vooraleer er witte dons verschijnt want anders is de aantasting voor volgend jaar reeds genesteld. Doe de bladeren niet op de composthoop maar in de GFT-bak.

Perziken en nectarines worden zwart

Op perziken en nectarines kunnen zwarte vlekken voorkomen. Dit kan verschillende oorzaken hebben:

  • Roetdauwschimmel: dit is een schimmel die groeit op de plakkerige suikeruitscheiding van bladluizen of dopluizen. Het is dus geen klassieke schimmel maar het gevolg van een bladluisaantasting. Zowel bladeren als vruchten kunnen roetdauwschimmel hebben. Met warm water kan je de schimmel meestal van de vruchten wassen.
  • Perzikschurft: bij nat weer kunnen perziken, nectarines en abrikozen aangetast worden door deze schimmel Cladosporium carpophylium. Het geeft in eerste instantie bruin-zwarte vlekken op de bladeren, in een later stadium worden ook vruchten aangetast. Vooral jonge bomen die voor de eerste keer dragen, kunnen hier last van ondervinden. De schimmel overwintert in de twijgknoppen. Gebruik Oenosan vanaf het schuiven van de knoppen tot aan de oogst om de 14 dagen. Bij een echte aantasting kan je overschakelen naar spuitzwavel.

Hagelschotziekte

Net als andere steenvruchten is de perzik, nectarine en abrikoos gevoelig aan hagelschotziekte. Hagelschot kan ontstaan door verschillende schimmels. Op de bladeren ontstaan kleine, roodbruine vlekjes met een lichte kern. De vlekjes worden uiteindelijk bruin en vallen uit de bladeren, vandaar de naam hagelschot. Het is een vrij onschuldige schimmel; de boom gaat deze ziekte prima overleven.

Tip: bij hagelschotziekte denken mensen vaak aan insectenvraat. Als je echter een bruin randje rond de gaatjes ziet, gaat het om deze schimmelinfectie.

Meeldauw op perzik

Meeldauw kan voorkomen bij perzik- en nectarinebomen onder glas. Het zijn witte, poederachtige vlekken die eerst de bladeren en vervolgens de vruchten aantasten. Droog en warm weer in combinatie met vocht is ideaal voor de schimmel te doen ontluiken.

Wist je dat men 250 jaren geleden in het midden van oude wijngaarden de wijngaard perzik of bloedperzik plantte omdat deze zeer gevoelig was voor meeldauw? De bloedperziken hadden een alarmfunctie voor de boeren waardoor ze hun wijnranken konden vrijwaren van meeldauw.

Werk preventief met Oenosan. Ingeval van aantasting, schakel over op spuitzwavel.

Ook interessant om te lezen: